Τον μήνα Απρίλιο, στις 23 και 24, του 1897 διεξήχθη η μόνη νικηφόρα μάχη στον πόλεμο μεταξύ του ελληνικού στρατού και του τούρκικου, ο οποίος ωστόσο ήταν υπό την καθοδήγηση των Γερμανών αξιωματικών. Των ελληνικών στρατιωτικών τμημάτων ηγούνταν ο συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Σμολένσκη, ο οποίος αναδείχθηκε για την νικηφόρα αυτή μάχη του Βελεστίνου σε ηγετική μορφή.

Τιμήθηκαν στο Βελεστίνο τα ελληνικά όπλα υπό την σκιά της μορφής του Ρήγα Βελεστινλή. Χώρος των πολεμικών επιχειρήσεων ήταν ακριβώς ο χώρος όπου βρίσκεται το Σπίτι του Ρήγα, η περιοχή της Παναγίας μέχρι τις υπώρειες του Χαλκοδωνίου (Μαλούκας). Εκεί εντοπίσαμε τα απομεινάρια της Μάχης εκείνης τα Πολεμικά Ορύγματα και τα αναδεικνύουμε ως Ιστορικό Χώρο του Βελεστίνου.

Υλοποιώντας την πεποίθησή μας ότι τα ιστορικά γεγονότα πρέπει να αποτυπώνονται σε Μνημεία, για να καταγράφονται στην συλλογική μνήμη, στήσαμε ως Σύλλογος Βελεςστιωτών Αθηνών ένα απλό Μνημείο με την μορφή του Σμολένσκη σε συνεργασία με τον Δήμο της γενέτειρας του Ρήγα στην πλατεία, που έλαβε έτσι και τη σχετική ονομασία της, «Πλατεία Σμολένσκη». 

Τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Σμολένσκη πραγματοποιήθηκαν στις 20 Ιουλίου 1991 σε μια σημαντική εκδήλωση, με σχετική ομιλία για το ιστορικό της νικηφόρας Μάχης του Βελεστίνου, έκθεση σχετικών τεκμηρίων με βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες και γκραβούρες.

Σχετικά βλ. στη ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΒΕΛΕΣΤΙΝΟΥ, αρ. φύλλου 51, 1991.