Το Βελεστίνο στα «Οδοιπορικά» του 1880
Ο Ιφικράτης Κοκκίδης (1833-1922), συνταγματάρχης, μηχανικός και καθηγητής Ιστορίας στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, και ως επιτελάρχης του Ελληνικού Σώματος Στρατού το 1876 εισήλθε στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλία.
Στο βιβλίο του «Οδοιπορικά Ηπείρου και Θεσσαλίας», Αθήνα 1880, σημειώνει ότι από τον Αλμυρό σε σχεδόν τρεις ώρας φθάνει στα Ερείπια των Θηβών (=Μικροθήβες). Από εκεί προς βορράν «Διευθύνεται η αμαξιτή οδός η προς Λάρισσαν άγουσα, ήτις επί 2 και ½ ώρας διέρχεται δια δάσους και λήγει ανατολικώς και ¼ της ώρας μακράν του χωρίου Βελεστίνου (Φεραί) όπερ περιβάλλεται εν είδει οπλής ίππου υπό ομαλών λόφων καλυπτόντων αυτό από της πεδιάδος. Επί του Ν.Α. λόφου ανηγέρθη προ καιρού οχύρωμα, υπερασπίζον το χωρίον Βελεστίνον, και τας δι’ αυτού διερχομένας οδούς».
Και συνεχίζει μνημονεύοντας την πληθυσμιακή αναλογία των κατοίκων του Βελεστίνου: «Το χωρίον κατοικείται υπό 300 Ελλήνων, 1500 Οθωμανών και έχει 4 χάνια και ύδωρ άφθονον. Προ του Βελεστίνου διακλαδούται προς ανατολάς η προς τον Βώλον αμαξιτή οδός, διερχομένη μετά μίαν ώραν πλησίον του χωρίου Αγ. Γεώργιος (1.900 Έλληνες κάτοικοι) και μετά 3 έτι ώρας λήγουσα εις την πόλιν του Βώλου. Η από του Βελεστίνου προς την Λάρισσαν άγουσα οδός διευθύνεται προς Β. και μετά ¾ της ώρας συναντά το χωρίον Ριζόμυλον την από Βώλου εις Λάρισσαν αμαξιτήν οδόν».
Δρ. Δημήτριος Καραμπερόπουλος.
